Visrestaurant De Kaap - Urk

Een  stukje geschiedenis van Urk

Urk is oud, heel erg oud. In 966 wordt de naam voor het eerst in de boeken genoemd. Vroeger moet het met Schokland één groot eiland gevormd hebben. Maar de zee heeft veel land verzwolgen in de loop van de eeuwen heen. Tenslotte bleef er een klein eilandje over van zo'n 80 hectare. Het eiland omvatte een hoog gedeelte, de keileembult een erfenis uit de ijstijd, en een laag gedeelte. Dit lage gedeelte was het weiland dat ongeveer gelijk lag met de zeespiegel.

Door stormvloeden en overstromingen werden de bewoners meer en meer teruggedreven in de richting van de hoge keileembult. Een begin van de bebouwing van deze bult kwam in de vroege 17de eeuw. Ieder bouwde in het verleden naar eigen inzicht en smaak. Dat had enige charme, want zo ontstonden de nu schilderachtig hellende steegjes, de beschutte intieme pleintjes en de typische vissers woningen.

Op het hoogste punt van Urk staat de vuurtoren. Ook wel genoemd de stoere 'wachter van de Zuiderzee', destijds opgericht door het Amsterdamse Stadsbestuur en de Zuiderzee steden. Lange tijd is Urk in bezit geweest van de stad Amsterdam. Niet vreemd daar de belangrijkste scheepvaart route in vroegere tijden langs Pampus, Oostvaardersdiep en Urk richten Den Helder liep. Boven de deuren van het oudste kerkje in Urk, Kerkje aan de Zee, kunt u de 3 Amsterdamse kruisjes nog steeds bezichtigen.

Op 3 oktober 1939 werd de dijk van Urk naar Lemmer gesloten. Een historisch moment, want Urk was niet langer een eiland. In 1941 viel de Noordoostpolder droog en maakte Urk deel uit van het vaste land. De bootdiensten, sinds 1890, verloren hun functie. De IJsvlet, die in strenge winters de verbinding met de wal onderhield, kreeg een plaats in de schepenhal van het Zuiderzee museum in Enkhuizen.
Veel veranderde, maar de visserij bleef het hoofdmiddel van bestaan.